وبلاگ تخصصی حشره شناسی

وي با اشاره به اين كه شيوع بيماري مگس مديترانه اي سبب زرد شدن پرتقال تامسون و خرابي زودرس اين محصول قبل از عمل آوري مي شود، مي گويد: متاسفانه داروهاي قابل استفاده براي مبارزه با مگس مديترانه اي بسيار گران و كمياب است. از اين رو اين بيماري قرنطينه اي دامان 70 تا 80 درصد مركبات مازندران را فراخواهد گرفت و سبب نابودي و ايجاد سونامي بزرگ در مركبات استان مي شود.
    
    تاثير شرايط آب و هوايي
    مدير قرنطينه اي سازمان حفظ نباتات كشور نيز در گفت وگو با «جام جم» ضمن تاييد وجود اين آفت مي گويد: آفت مگس مديترانه اي در آخرين طغيان خود از آبان سال 85 در استان مازندران و متعاقب آن در آبان سال 86 به صورت پراكنده در بعضي باغات شهر شيراز مشاهده و گزارش شده است. اين آفت در سال هاي گذشته تنها محدود به اين 2 استان بود تا اواخر سال گذشته و سال جاري كه در چند استان ديگر از جمله آذربايجان غربي و شرقي، كرمانشاه و گلستان نيز با جمعيت و تراكم پايين و البته بيشتر اطراف ميادين ميوه و تره بار اين استان ها كه محل جابه جايي مركبات است، مشاهده و گزارش شده است.
    اصغر شايان با بيان اين كه شرايط آب و هوايي نزديك به مديترانه اي در كاهش يا افزايش اين آفت تاثير بسزايي دارد، مي افزايد: مسلما تغيير شرايط آب و هوايي يكي از علل طغيان اين آفت بوده است و اين سازمان از همان سال 85 اقداماتي را در راستاي رديابي و مبارزه با اين آفت انجام داد و دستورالعمل هايي را براي پيشگيري و كنترل آفت به استان هاي درگير اعلام كرد. همچنين در سال جاري وسايل مورد نياز براي مبارزه با اين آفت را كه عمدتا پروتئين هيدروليزات و انواع تله هاي فرموني هستند تهيه و در اختيار استان ها قرار داد.
    وي تاكيد مي كند: اگرچه آفت در سراسر استان مازندران مشاهده مي شود، اما تحت كنترل است به طوري كه ميزان ريزش محصولات در سال جاري نشان دهنده خسارت پايين اين آفت زدگي نسبت به 2 سال گذشته است. ضمن اين كه تصور مهار كامل آفت غيرممكن است، چراكه برخي اقدامات كشاورزان مانند استفاده از برخي سموم، به گسترش آن دامن مي زند و اقدامات اين سازمان نيز صرفا براي رساندن جمعيت آفت به سطح زير زيان اقتصادي است و نه مهار كامل آن، از طرفي به علت رطوبت زياد هواي مازندران ممكن است عوامل قارچي هم به ريزش محصول كمك كنند كه اين ريزش هم از روي ناآگاهي به حساب آفت گذاشته شود.
    مدير قرنطينه اي سازمان حفظ نباتات كشور درخصوص برخي اظهارات كه شيوع اين آفت را به واردات ميوه از كشورهاي همسايه مرتبط مي سازد، مي گويد: جابه جايي ميوه آلوده مازندران و انتقال آن به استان هاي ديگر مي تواند باعث آلودگي ميوه آنها شود، اما اين كه ميوه هاي وارداتي عامل شيوع اين آفت در كشور بوده اند، هنوز ثابت نشده است و در حال حاضر مستنداتي در اين زمينه نداريم. ضمن اين كه اين آفت از سال 85 در شمال كشور طغيان كرد كه در آن سال بحث واردات ميوه را نداشتيم و از طرفي مطمئن نيستيم كه از سال 62 كه آفت براي آخرين بار در شمال كشور گزارش و سپس ناپديد شد به طور كامل از بين رفته باشد.
    شايان با بيان اين كه در حال حاضر يكي از چالش هاي بزرگي كه اين سازمان در راستاي مبارزه با اين آفت با آن مواجه بوده ، نبود اعتبار است، مي افزايد: از حدود 9 سال پيش كه اعتبارات از سازمان قرنطينه اي كشور گرفته و به استان ها واگذار شده است، دست اين سازمان عملادر زمينه اجرايي بسته شده و تنها مي تواند در زمينه هاي مطالعاتي اظهارنظر و عمل كند.
    از طرفي مسوولان استاني نيز در زمينه جذب اين اعتبارات بعضا كارايي لازم را ندارند و با مشكل مواجهند يا در صورت جذب آن، ترجيح مي دهند آن را در مواردي غير از مبارزه با آفات كشاورزي هزينه كنند و برنامه هاي عمراني و فني بيشتر اولويت كاري آنهاست تا مبارزه با آفات. لذا شاهد هستيم كه با وجود اقدامات صورت گرفته در سال هاي اخير، ميزان اين اقدامات نسبت به زماني كه اعتبار در دست خود سازمان كشوري بود، بسيار پايين آمده و عملكردها قابل مقايسه نيست و مبارزه درست و كاملي با آفات صورت نمي گيرد.
    
    آفت مگس مديترانه اي چيست؟
    مگس مديترانه اي يا مگس مركبات آفت بسيار خطرناك درختان دانه دار و بومي آفريقاست. علت خطرناك بودن اين آفت از طرفي به دليل تنوع زياد ميزباني آن است به طوري كه هزار تا ميزبان گياهي دارد و مي تواند در انواع ميوه ها و مركبات نفوذ كند و از طرف ديگر، به خاطر اين كه مي تواند تا 10 نسل در سال توليد كند.نحوه نفوذ اين آفت به ميوه هم به اين صورت است كه مگس ماده با سوراخ كردن پوست ميوه ميزبان، به زير پوست نفوذ كرده و در آنجا تخم گذاري مي كند و تخم ها پس از طي يك مدت خاص تبديل به لارو شده و لاروها به مدت 6 تا11 روز از بافت ميوه تغذيه كرده و آن را كاملااز بين مي برند و در نتيجه ميوه لهيده مي شود.
    سابقه انتشار اين آفت در ايران به سال هاي 37 تا 39 برمي گردد كه در اهواز، مازندران و خراسان شايع و گزارش شد. سپس اين آفت ناپديد و در سال 1354 دوباره در باغات هلوي مشهد مشاهده شد. از سال 54 تا 62 نيز با جمعيت پايين فعاليت مي كرد، اما در اين سال يعني 62 در چند استان طغيان كرده و خسارات زيادي را مخصوصا به باغات خرمالو و انار وارد كرد و در همين سال دوباره ناپديد شد.فعاليت اين آفت از سال 62 تا 85 به دلايلي كه هنوز مشخص نيست، كاملااز بين رفت، اما از سال 85 دوباره در استان مازندران و در سال 86 نيز در شيراز دوباره مشاهده شده و تا امروز در برخي استان هاي كشور فعال است.
    
    
    
 روزنامه جام جم، شماره 3240 به تاريخ 10/7/90، صفحه 19 (ايران)