نور لامپ ها و آينده حشرات

برگرفته از: sciencedaily

طبق تحقيقات دانشگاه اكستر (يك دانشگاه و مركز تحقيقاتي عمومي واقع در جنوب غربي انگلستان) نور چراغ خيابان ها باعث مي شود در سيستم دگرديسي حشرات و ساير موجودات بي مهره تغييراتي ايجاد شود. اين تحقيق كه بتازگي در مجله بيولوژي چاپ شده، حاكي است زندگي صنعتي ما روي حيات و سيستم طبيعي بسياري از موجودات تاثير مي گذارد.
اين تحقيق روي گروهي از بي مهرگان كه در نزديكي نورهاي مصنوعي زندگي مي كنند، متمركز شده است. البته دامنه موجودات زنده در اين تحقيق بسيار گسترده در نظر گرفته شده است؛ از گونه هاي شكارچي گرفته تا گونه هايي كه صرفا در آشغال ها زندگي و تغذيه مي كنند. واضح است كه چنين تغييراتي مي تواند گونه هاي متنوعي از موجودات زنده را تحت تاثير قرار دهد. پرندگان و پستانداراني كه براي تغذيه به چنين موجوداتي وابسته اند نيز قطعاً از چنين تغييراتي صدمه خواهند خورد. بر اساس مهم ترين اصل اكولوژي تغييراتي از اين دست تمامي اكوسيستم را متاثر خواهند ساخت و انسان نيز از آن متاثر خواهد شد.

تيم تحقيقاتي مطالعه خود را در محدوده بازارچه شهر هلستون واقع در غرب استان كورنوال انگلستان متمركز نمود. براي جمع آوري نمونه از تله هاي مختلفي كه مستقيماً زير لامپ هاي خيابان ها نصب شدند، بهره گرفتند. در عين حال در فاصله ميان هر لامپ كه با لامپ بعدي 35 متر فاصله داشت، تورهاي مخصوصي نصب شد و براي چند روز و شب متوالي نمونه هاي مختلفي جمع آوري شد.

مزيت استفاده از چنين روش هايي آن بود كه در وهله نخست، امكان مقايسه نمونه ها فراهم شد. به اين واسطه نه تنها به تفاوت زماني برداشت نمونه ها ـ اعم از روز و شب ـ توجه شد بلكه حتي تفاوت مكاني ـ اعم از نزديكي و دوري به چراغ و... ـ نيز مدنظر قرار گرفت.

در اين پروژه حدود 1194 نمونه از بي مهرگان از 60 گونه مختلف گردآوري شد. يافته هاي تيم تحقيقاتي حاكي از حضور فراوان گونه هاي مختلف در زير نور چراغ ها و اطراف آنها بود.

نكته جالب اينجاست كه بي مهرگان و حشرات نه تنها در شب بلكه حتي در روز هم در محدوده هاي نزديك به چراغ ها فراواني بيشتري داشتند. اين به آن معناست كه اثراتي از اين دست به يك برهه مشخص زماني محدود نمي شوند.

سرپرست اين گروه تحقيقاتي دكتر تام ديويس از موسسه تحقيقات زيست محيطي دانشگاه اكستر است. او درباره اين تحقيق چنين گفت: «يافته هاي ما حاكي است آلودگي نوري مي تواند اثرات بسيار مهلكي روي حيات جانوري شهرهاي ما داشته باشد. ما بايد از چگونگي تاثيرات فزاينده نورهاي مصنوعي روي اكوسيستم هاي حساس و شكننده شهري آگاه باشيم چرا كه زندگي ما در شهرها عملابه آنها وابسته است. تحقيقات نشان مي دهد آلودگي نوري تغييرات گسترده اي در وضعيت حياتي كل جوامع بي مهره به وجود خواهد آورد.»




روزنامه جام جم، شماره 3450 به تاريخ 14/4/91، صفحه 12 (دانش)

ريزترين مگس جهان، جلاد مورچه ها

مطالعات دانشمندان نشان مي دهد ريزترين مگس جهان، مورچه يي بزرگ تر از اندازه خود را سر مي برد. يك حشره تازه كشف شده در تايلند ريزترين مگس جهان شناخته شد. اين مگس پنج برابر كوچك تر از يك مگس ميوه بوده و طول آن از دانه نمك (4/0 ميلي متر) نيز كوچك تر عنوان شده است. به نظر مي رسد حشره جديد از مورچه هاي ريز تغذيه و با جايگيري در پوشش سر آنها، سر قربانيان را از تن جدا مي كند. به گفته برايان براون، از موزه تاريخ ملي لس آنجلس كه مگس مزبور را به عنوان گونه جديد اعلام كرده، رويت اين حشره با چشم غيرمسلح و بدون استفاده از اسلايد ميكروسكوپ ممكن نيست زيرا مگس خانگي در مقابل آن همچون يك گودزيلابه نظر مي رسد. اين مگس ماده توسط محققان تايلندي در پارك ملي كائنگ كراچان كشف شد و نخستين حشره در نوع خود در آسيا عنوان شده است. حشره جديد داراي بال هاي خاكستري دودي و مجهز به يك ارگان ذخيره تخم است كه تخمگذاري آن به عنوان يك انگل را درون بدن حشرات ديگر امكان پذير مي كند. محققان عنوان Euryplatea nanaknihali را براي اين مگس برگزيدند. اين حشره متعلق به يك گروه چهار هزار نفره مگس هاي گوژپشت موسوم بهphorid است كه يكي از مشخصه هاي آنها انجام رفتارهاي ضدمورچه يي شامل سر بريدن عنوان شده است. گونه يي از اين حشرات در بدن مورچه تخمگذاري مي كند و تخم ها پس از بزرگ شدن به ناحيه سر ميزبان حركت مي كنند و در آنجا از عضلاتي كه براي باز و بسته شدن بخش هاي دهان مورچه به كار مي روند، تغذيه مي كنند. آنها در نهايت مغز را نيز مي بلعند و در نتيجه آن، مورچه به مدت دو هفته سرگردان حركت مي كند. سر قرباني پس از اينكه لارواي مگس غشاي متصل كننده آن به بدن را به طور كامل مصرف كرد، مي افتد. اين مگس سپس به مدت دو هفته ديگر و قبل از سر از تخم بيرون آوردن حشرات به عنوان مگس هاي بزرگسال كامل در سر بريده شده باقي مي ماند. محققان بر اين باورند كه مگس قاتل در بدن مورچه هاي آكروبات ريز كه اندازه سرشان به بزرگي خود شكارچي است و تا حدود طول چهار ميلي متري رشد مي كند، نيز نقش يك انگل را بازي مي كند. آنها معتقدند مگس اين عمل را صورت مي دهد زيرا نزديك ترين خويشاوند آن تحت نام Euryplatea eidmanni در گينه استوايي نيز مرتكب چنين جرمي مي شود. نتايج اين تحقيق در سالنامه انجمن حشره شناسي امريكا انتشار يافت.


روزنامه اعتماد، شماره 2436 به تاريخ 17/4/91، صفحه 9 (دانش)