برنج تراريخته ايران خوراك موش شد

دولت قبل چگونه علم مهندسي ژنتيك در ايران را متوقف كرد؟

نويسنده: مريم فرهمند

محصولات تراريخته يا اصلاح ژنتيكي شده يعني محصولات پاك؛ محصولاتي كه با فناوري برتر توليد شده است. اسم اين محصولات را حتماً زياد شنيده ايد، فرآورده هايي كه از طريق مهندسي و اصلاح ژن هاي يك ارگانيسم به دست مي آيند. در اين اصلاح ژنتيكي، دي ان اي موجودات يا گياهان با استفاده از روش هاي درون شيشه اي تغيير مي يابد و دي ان اي (اسيد نوكلئيك) پس از ايجاد تغيير در خارج از بدن آن موجود يا گياه، به درون سلول ها منتقل مي شود، به نحوي كه بتواند به جزئي از دي ان اي آن موجود تبديل شود. اين تغيير مي تواند موجب توليد فرآورده هايي متفاوت شود؛ به عنوان نمونه در محصولات كشاورزي صفات مطلوبي مانند مقاومت به آفات و تحمل خشكي ايجاد مي كند و اين ويژگي را به نسل هاي بعدي محصول انتقال مي دهد.جهان قرن بيست و يك، دنياي فناوري و پيشرفت است و مهمترين دستاورد پيشرفته فناوري مهندسي ژنتيك در بخش كشاورزي، گياهان تراريخته است. در گياهان تراريخته با انتقال يك يا چند ژن مفيد به ساختار ژنوم گياه، كيفيت و كميت محصول افزايش مي يابد.
    طبق آخرين گزارش «سرويس بين المللي دستيابي و استفاده از بيوتكنولوژي كشاورزي (ISAAA)»، سطح زير كشت گياهان تراريخته در دنيا در سال 2012 نسبت به نخستين سال توليد اين محصولات در سال 1996، رشد 100 برابري داشته كه حاكي از استقبال مردم از محصولات تراريخته است. افزايش توليد محصولات كشاورزي، تامين سلامت و امنيت محصولات غذايي، حفظ تنوع زيستي، تحمل تنش هاي زيستي و غير زيستي، تحمل آفات و بيماري ها، مقاومت به علف كش ها و آفت كش ها، حفظ محيط زيست، افزايش كيفيت و كميت محصول، حفظ و صرفه جويي منابع زمين، ايجاد ثروت بيشتر و بهبود وضع كشاورزان و تغذيه ميليون ها نفر مردم گرسنه از جمله مزاياي كشت محصولات تراريخته در هر كشوري است. خوب است بدانيد كه دو كشور هند و برزيل با استفاده از همين فناوري بيوتكنولوژي و توليد پنبه و سوياي تراريخته توانسته اند اقتصاد خود را به شكوفايي برسانند. ايالات متحده امريكا كشور پيشرو در كاشت محصولات تراريخته است و 5/69 ميليون هكتار از اراضي آن زير كشت اين محصولات قرار دارد. برزيل رتبه دوم را دارد و با افزايش سطح زير كشت محصولات از 3/6 ميليون هكتار به 6/36 ميليون هكتار، در دنيا ركورددار است.
    آرژانتين با 9/23 ميليون هكتار سطح زير كشت جايگاه سوم خود را در دنيا حفظ كرده و كانادا با 8/11 ميليون هكتار كشت محصولات تراريخته در جايگاه چهارم است. هند هم در جايگاه پنجم قرار دارد و پنج كشور اتحاديه اروپا، 071/129 هكتار سطح زير كشت محصولات تراريخته دارند.
    اما به گفته دكتر محمدعلي ملبوبي رئيس انجمن بيوتكنولوژي كشور، در حال حاضر ايران يكي از واردكنندگان محصولات كشاورزي تراريخته است، درحالي كه در قانون اساسي و همچنين در سياست هاي برنامه پنجم توسعه به دستيابي به فناوري هاي پيشرفته تاكيد شده است.
    وي تيرماه امسال اعلام كرد كه از 9 سال پيش قانون ايمني زيستي تصويب شده ولي تاكنون به دليل نداشتن آئين نامه اجرايي اين قانون اجرايي نمي شود و به همين دليل اجازه رهاسازي گياهان تراريخته داده نمي شود؛ در حالي كه شاهديم بيش از 50 درصد محصولات كشاورزي كه وارد مي شوند، تراريخته هستند.
    با اين وجود شايد كسي نداند كه ايران از پيشگامان توليد محصولات تراريخته در جهان بوده و اولين نمونه برنج تراريخته دنيا توسط پژوهشگران ايراني توليد شده است. حالاسوال اينجاست كه چرا با وجود اين دانش در كشور، امروز ما وارد كننده اين محصولات هستيم؟

ادامه نوشته

فسيل حشره 250 (520?) ميليون ساله

دانشمندان موفق به كشف حشره اي عنکبوت آبی 250 520 ميليون ساله شده اند كه نشان مي دهد داراي سيستم عصبي پيچيده اي بوده است. 

    به عقيده محققان، اين فسيل جزو اجداد عنكبوت ها و عقرب ها و ديگر حشرات تكامل يافته است. فسيل 250 520 ميليون ساله نشان مي دهد دهان عنكبوت هاي امروزي در گذر زمان تكامل يافته و براي جويدن استفاده مي شود. در اين فسيل نيز زائده اي در قسمت دهاني يافت شده كه همان دهان امروزي محسوب مي شود.محققان مي گويند با اسكن دندان هاي اين فسيل توانسته اند سيستم عصبي وي را علاوه بر ديگر ساختارهاي پيچيده آن بيابند. جانور از خانواده بندپايان، سخت پوستان و هزارپاها نيز بوده است. اين فسيل در دوران كهن در دريا و اقيانوس ها نيزشنا مي كرده و به دوره كامبرين باز مي گردد. برخي خرچنگ هاي دريايي نيز از گونه هاي تكامل يافته آن هستند. آن ها دهاني انبري شكل داشته و مانند عنكبوت ها سم را به شكار وارد مي كردند. زائده نزديك سر همچون دهان عمل مي كرده است. دانشمندان معتقدند فسيل مذكور مربوط به گروهي از بندپايان دريايي منقرض شده است. پروفسور نيك استروس فلد از دانشگاه آريزونا از علوم اعصاب مي گويد: در حال حاضر پس از اسكن و تجزيه و تحليل هاي انجام شده متوجه شديم سيستم عصبي مركزي فسيل آن زمان شبيه خرچنگ هاي دريايي و عقرب هاي نعل اسبي امروزه است. اين به اين معني است كه اين فسيل هم مي تواند از اجداد عنكبوت ها و هم خرچنگ ها محسوب شود كه طي گذر زمان تغيير شكل هاي جالبي يافته است. 12 جفت از زائده بدن آنها، توانايي شناكردن و خزيدن را به حيوان مي داده است.در ناحيه سر حيوان يك جفت اندام زائده اي بلند و قيچي مانند ديده مي شود كه براي مقاصد حسي از آن استفاده مي شده است. اعصاب مغز به اندام هاي زائده اي پيام مي فرستاده است. وي افزود: تكنيك هاي پردازشي و تجزيه و تحليل ها ذخاير آهن را در اين سيستم نشان مي دهد.

    

  روزنامه ايران، شماره 5489 به تاريخ 27/7/92، صفحه 17

منیع اصلی: 

http://www.businessweek.com/news/2013-10-16/water-spider-from-520-million-years-ago-solves-ancestral-puzzle

http://news.sciencemag.org/evolution/2013/10/scienceshot-520-million-year-old-brain-scan

لانه‌ عجیب حشره تازه کشف شده

باشگاه خبرنگاران: دیدن لانه پرندگان که در آن ها شاخه های مختلف با دقت به هم متصل شده اند بسیار لذت بخش است زیرا انسان را به فکر فرو می برد و بزرگی خداوند را بیشتر حس می کنیم. پرندگان هرکدام سبک خاص خود را در ساخت خانه دارند.

"تری الکساندر" یک حشره شناس آمریکایی است که سه ماه از زندگی خود را در دورترین نقطه از جنگل های آمازون با کمترین امکانات گذرانده است . او در این مدت به نوع خاصی از حشرات برخورد کرد که لانه های عجیبی می سازند.

این حشره شناس عکس هایی از این خانه های عجیب گرفته است . در این تصاویر می توان لانه های عجیبی را مشاهده کرد که به مانند یک منطقه حفاظت شده برای تخم های در حال رشد هستند.

این حشره که همچنان نامی برای آن انتخاب نشده است بر روی پوست درختان تخم گذاری کرده و سپس به دور آن حصارهایی از  جنسی شبیه به تار عنکبوت و کاملا مشابه با فنس هایی که انسان ها استفاده می کنند به دور آن ها می کشد. این حصارها مانع از ورود حشرات ریز به داخل محدوده تخم ها می شود.

تصاویر این لانه ها این روزها در میان بزرگان حشره شناسی دست به دست می شود اما هنوز کسی نمی داند چه موجودی می تواند تا این حد خلاق باشد. مطالعات نشان می دهد این موجود باید یکی از گونه های ناشناخته از عنکبوت باشد.

مسؤولان دولت و نمایندگان مجلس! به خاطر خانواده های خودتان هم که شده ، بحران غذاهای سمی را جدی بگیرید

عصرایران - آنچه اخیراً معصومه ابتکار ، عضو شورای شهر تهران و رئیس اسبق سازمان حفاظت محیط زیست درباره امنیت غذایی شهروندان گفته ، هر چند همانند سایر موضوعات حیاتی ، مورد توجه عموم قرار نگرفت(!) ولی حاوی نکات بسیار مهمی بود که  به زندگی و سلامت فرد فرد شهروندان ارتباط پیدا می کند.
 
 بخشی از این سخنان را بخوانید:

« در شورای شهر دیدیم 90 درصد فرآورده های غذایی تهران از سازمان میادین که زیر نظر شهرداری است، عبور می کند. بنابراین پیگیر موضوع شده و از سوی شورای شهر تاکید شد بقایای سموم که متاسفانه به سفره ایرانی راه پیدا کرده باید از بین برود.  
 
بحران‌های ناشی از آن سموم نیز آثاری دارد، لذا انواع نمونه برداری ها را طبق یک برنامه کاملا علمی با همکاری مرکز گیاه پزشکی وزارت جهاد کشاورزی تهیه کردیم و روی پرتقال و سیب و کیوی نمونه برداری انجام شد.  نتیجه این بود که در تمام نمونه ها باقیمانده آفت کش ها در حد "مجاز" و "بیش از حد مجاز" بود. سبزی های برگی، بیشترین میزان و میوه های انبار شده کمترین میزان سموم را داشتند.  
 
متاسفانه آثار سموم معلق و ممنوع شده و سموم توصیه نشده هم در مواردی مشاهده شده است.  
 مثلا میزان نیترات در کاهو خیلی زیاد و حدود 10 برابر حد مجاز بود. البته وقتی بررسی کردیم، بازگشت خورده و صادرات آن متوقف شده است.
 
در بررسی گوشت ها هم با کمال تعجب دیدیم در مرغ میزان سرب خیلی بالا است و در نظارت بر غذای دام خلأهایی وجود دارد... .»
 
این البته اولین بار نیست که چنین هشدارهایی داده می شود. چند وقت پیش نیز محمد دهقان ، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که بر اثر وجود سموم کشاورزی در میوه ها و سبزیجات ، آمار سرطان معده در ایران افزایش یافته است.
وی فاش ساخت که برخی محصولات کشاورزی مسموم که در پروسه صادرات ، مرجوع شده بودند به جای معدوم شدن ، در بازار داخلی توزیع شده اند.

ادامه نوشته

EU Prepares to Ban Three Pesticides Harmful to Bees

BRUSSELS, Belgium, February 1, 2013 (ENS) – Three pesticides that harm bees will be banned from application to flowering crops in Europe as of July 1, under new proposals issued by the European Commission.

“This hugely significant EU proposal promises a first, important step on the road to turning around the decline on our bees,” said Friends of the Earth UK, which has been campaigning for a ban on these pesticides.

Honeybee perched on a daisy flower in the garden at La Quinetière, Buais, Normandy, France (Photo by William Warby)

The three chemicals – clothianidin, imidacloprid and thiamethoxam -  known as neonicotinoids, are among the most widely used insecticides in the world. They would be banned for use on corn, oil seed rape, sunflowers and other crops across the European Union for at least two years.

The EU has more than 2,500 species of wild bees, and one species, the honeybee, Apis mellifera, which has been domesticated and managed. But throughout Europe there is a severe decline in the numbers of wild bees and other pollinators as well as managed honeybees.

Pollinators contribute at least 22 billion euros each year to European agriculture, with 84 percent of crops needing insect pollination, and more than 80 percent of wild flowers requiring pollinators to reproduce, according to the European Commission.

Link to the article

ادامه نوشته

كشف جانوري جديد در ايران

محققان ايراني موفق به كشف رده جانوري سيمفيلادر ايران و يك گونه جديد از اين رده براي نخستين بار در جهان شدند.
دكتر مهدي اسفندياري، عضو هيات علمي گروه گياه پزشكي و ناظر اين تحقق با اشار به انتشار نتايج اين تحقيق در ژورنال ZOOTAXA در اواخر سال 2011 و انتشار خبر مربوط به آن در خبرنامه انجمن حشره شناسي ايران در پاييز امسال، تصريح كرد: گونه كشف شده «اسكولوپندرلوپسيس پرسيكوس» (پرسيكوس برگرفته از كلمه پرشيا) نامگذاري شد.
اسفندياري توضيح داد: اسكولوپندرلوپسيس پرسيكوس جانوري خاك زي و جزو شاخه بندپايان است. اين گونه كه از مواد پوسيده و ديگر موجودات ريز خاك تغذيه مي كند، براي نخستين بار در دنيا، به صورت محدود در باغات اطراف شهرضا يافت شد.
جانوران رده سيمفيلا(Symphyla) بندپاياني سفيد رنگ، شبيه صدپاها و هزارپاها و نزديكترين گروه به حشرات هستند. اين موجودات عموما در جاهاي مرطوب زندگي مي كنند و از يك تا هشت ميليمتر طول دارند. اين جانوران با تغذيه خود موجب تجزيه مواد آلي خاك و بازگشت مواد مغذي به خاك مي شوند. تاكنون تعداد بسيار كمي از اين موجودات در قاره آسيا يافت شده است.

خسارت بارترين آفت گوجه فرنگي در دام تله جنسي

پروانه مينوز گوجه فرنگي (Tuta absolute) از مهم ترين آفات خسارات زا براي محصولات كشاورزي بويژه گياهان خانواده سولاناسه مانند گوجه فرنگي، سيب زميني، بادمجان و... است. اين آفت در سال هاي گذشته به عنوان آفت قرنطينه كشور محسوب مي شد، ولي متاسفانه سال 89 براي اولين بار در اروميه مشاهده و شناسايي شد و سال 90 حضور اين آفت در ايران به صورت رسمي توسط محققان كشورمان در سطح بين المللي گزارش شد.
اين آفت خطرناك بسرعت در ايران توسعه پيدا كرد و اكنون در 24 استان كشور به عنوان خسارتبارترين آفت محصول گوجه فرنگي، كشاورزان را با مشكلات جدي مواجه كرده است، به طوري كه در برخي مناطق كشور خسارت اين آفت بين 50 تا 100 درصد گزارش شده است.
با توجه به اهميت سطح زير كشت گوجه فرنگي در ايران (140 هزار هكتار) و خسارت شديد اين آفت و همچنين قابليت ازدياد سريع نسل پروانه مينوز كه مي تواند 10 تا 12 نسل در يك سال باشد و باعث مقاومت سريع در برابر سموم شيميايي مي شود، ابداع و استفاده از روش هاي جايگزين بي خطر در قالب مديريت تلفيقي آفات براي كنترل
اين پروانه ناگزير مي نمايد. در اين ارتباط، محققان پژوهشكده فيزيولوژي و بيوتكنولوژي دانشگاه زنجان بتازگي موفق به طراحي و ساخت تله نوري فرموني پروانه مينوز گوجه فرنگي شده اند.
دكتر صراف معيري، عضو هيات علمي دانشگاه زنجان و مجري طرح در توضيح اين مطلب مي گويد: تله نوري فرموني با هدف استفاده از روشي ارگانيك و سازگار با محيط زيست، كاهش مصرف سموم شيميايي و استفاده از انرژي خورشيدي براي سهولت استفاده توسط كشاورزان ابداع شده است. تله ابداعي با اثر سينرژيستي باعث جلب آفت پروانه مينوز شده و در مقايسه با تله هاي دلتايي فرموني، كارايي به مراتب بيشتري دارد. وي خاطرنشان كرد: فرمون جنسي، رايحه ها يا مواد شيميايي خاصي هستند كه حشرات براي جلب جنس مخالف در فصل جفتگيري از خود منتشر مي كنند. در تله ابداعي از تلفيق فرمون جنسي پروانه مينوز و طول موج خاصي از نور كه در جلب اين حشرات شب فعال موثر است، استفاده مي شود.

آفت كشي با نور خورشيد
معيري تصريح كرد: تله نوري فرموني ساخته شده از قسمت هايي مانند پنل خورشيدي براي تبديل انرژي خورشيدي به جريان الكتريكي، سنسور حساس به نور براي روشن كردن دستگاه در شب و خاموش كردن آن در صبح، منبع نور، جايگاه نصب فرمون و پايه نگهدارنده و تشتك تشكيل شده است.
نكته: خسارت شديد آفت پروانه مينوز و مقاومت آن در برابر سموم شيميايي، باعث شده ابداع و استفاده از روش هاي جايگزين بي خطر در قالب مديريت تلفيقي آفات براي كنترل اين پروانه تنها راه چاره باشد
وي خاطرنشان كرد: تله نوري فرموني با استفاده از نور خورشيد در روز باتري خود را شارژ كرده و با تاريك شدن هوا با روشن كردن منبع نوري شب پره هاي پروانه مينوز را به تله - كه داراي تشتك هاي حاوي آب و مواد چسبنده است - جلب مي كند و مجدد با روشن شدن هوا منبع نوري خاموش شده و متعاقبا منبع انرژي با نور طبيعي شروع به شارژشدن مي كند. معيري افزود: در ارزيابي اين وسيله ميزان جلب شب پره هاي مينوز در تله نوري فرموني اختراع شده توسط ما با تله هاي دلتايي فرموني و تشتك هاي آب كه روي آنها فرمون پخش شده بود در سطح دو مزرعه به طور همزمان و در طول فصل كاشت به مدت 10 روز متوالي با هم مقايسه شدند. نتايج نشان مي دهد تلفيق نور داراي طول موج ويژه با فرمون جنسي اثرات تشديد كنندگي بسيار مطلوبي را در سطح مزرعه از خود نشان مي دهد به طوري كه كارايي آن نسبت به روش هاي معمول مورد استفاده در مزارع ايران كه عبارت از تله هاي دلتايي و تشتكي است سه تا پنج برابر افزايش نشان مي داد. آزمايش هاي صحرايي معرف پتانسيل بسيار بالاي اين تله به عنوان ابزاري كارا براي كنترل آفت پروانه مينوز در قالب مديريت تلفيقي آفات است.

مزاياي طرح جديد
در حال حاضر، براي كنترل اين آفت از قرار دادن لامپ هاي كم مصرف يا رشته اي در بالاي تشتك هاي آب يا از تله هاي فرموني دلتايي در سطح مزارع استفاده مي شود كه توسط مروجان جهاد كشاورزي به كشاورزان توصيه شده است. معيري در اين ارتباط اظهار كرد: استفاده از اين روش ها اشكالاتي به دنبال دارد مثلامنابع نوري كه در تله ها استفاده مي شوند به دليل تشعشعات زياد باعث جلب حشرات آفت از مناطق مجاور به داخل مزرعه مي شود لذا اكيدا توصيه شده تشعشعات نوري در اين گونه تله ها بايد موضعي، لكه اي و با برد محدود اما در عوض با تعداد بالااستفاده شود.
مهم تر از آن با توجه به اين كه در اين گونه تله هاي نوري از طيف خاصي از نور استفاده نمي شود، لذا حشرات مفيد بخصوص زنبورهاي پارازيتوييد را نيز از بين مي برد.
معيري خاطرنشان كرد: از طرف ديگر در اكثر مزارع كشورمان امكان دسترسي به برق وجود ندارد، لذا استفاده از تله هاي نوري با محدوديت مواجه است. بعلاوه براي نصب تله هاي مذكور احتياج به سيم كشي داخل مزارع است كه رفت و آمد كارگران و تردد ماشين آلات كشاورزي را با مشكل همراه مي كند. به اين مشكلات مي توان هزينه هاي سنگين استفاده از برق براي روشن نگهداشتن تله ها در تمام طول شب و فصل كاشت را هم افزود.
وي تصريح كرد: از سوي ديگر، تله هاي چسبنده دلتايي پس از مدتي به دليل وجود گرد و غبار خاصيت خود را از دست مي دهند و اين گونه تله ها فقط جنس نر آفات را به خود جلب مي كند و از آنجا كه اين نوع تله نمي تواند تمام حشرات نر را به خود جذب كند، تعداد حشرات نر باقيمانده به اندازه اي است كه توليد مثل و افزايش جمعيت ادامه پيدا مي كند.
معيري با بيان اين كه تله تلفيقي ابداعي هيچ يك از مشكلات روش هاي معمول را ندارد، گفت:اين تله با محيط زيست كاملاسازگار بوده و روشي بي خطر براي امحاي آفت است. همچنين با استفاده از سلول هاي خورشيدي براي تامين انرژي الكتريكي نياز به برق و سيم كشي در داخل مزرعه نيست.
تله نوري فرموني براحتي قابليت نصب در مزرعه و گلخانه را دارد و به گونه اي طراحي شده كه در صورت ابري بودن هوا هم كارايي خود را حفظ مي كند. وي در پايان با بيان اين كه آزمايش هاي ارزيابي مزرعه اي و مقايسه تله ابداعي با تله هاي ديگر با همكاري دانشگاه زنجان و سازمان جهاد كشاورزي استان با موفقيت به اتمام رسيده است، تصريح كرد: استفاده از اين تله كاملامقرون به صرفه است، چون كشاورز تنها در سال اول براي خريد آن هزينه مي كند، ولي در سال هاي متمادي مي تواند از آن استفاده كرده و هزينه اي نيز بابت استفاده از برق شهري نخواهد داشت.




روزنامه جام جم، شماره 3615 به تاريخ 5/11/91، صفحه 12 (دانش)
□

سرطان در مركز توليد پسته ايران

اروپا صادرات «ماده موثره» سموم كشاورزي را به دليل تحريم ها به ايران ممنوع كرده است

نويسنده: محمدرضا نسب عبداللهي

روند افزايشي آمار بيماران سرطاني در شهرستان هاي رفسنجان و انار كه دو قطب اصلي توليد پسته ايران هستند، نگاه ها را متوجه سموم كشاورزي كرده كه باغداران پسته در استفاده از آنها در رتبه نخست قرار دارند.
محمد جعفري، مديركل بيمه خدمات درماني استان كرمان گفته است: «در استان كرمان طبق آخرين آمار هشت هزار نفر به بيماري سرطان دچار هستند و روزانه هفت نفر نيز به اين آمار افزوده مي شود.»
بر پايه آمار رسمي، استان كرمان مقام نخست را در استفاده از سموم داراست و در استان كرمان نيز شهرستان هاي رفسنجان و انار در رتبه نخست قرار دارند.
در اين دو شهرستان سالانه حدود 90 هزار تن پسته توليد مي شود كه به طور عمده در روستاهاي اطراف رفسنجان پسته فندقي، در شهرستان انار پسته اكبري، در بخش كشكوييه پسته كله قوچي و در بخش نوق پسته احمدآقايي توليد مي شود. شهرستان انار در سال حدود 30هزار تن پسته توليد مي كند و شهرستان رفسنجان و توابع آن يعني نوق و كشكوييه نيز حدود 60 هزار تن پسته توليد مي كنند. در شهرستان هاي انار و رفسنجان نزديك به 50 هزار كشاورز و باغدار پسته وجود دارد.

افزايش بي سابقه استفاده از سموم
ميزان استفاده از سموم در باغات پسته اين دو شهرستان در بهار و تابستان سال جاري به شكل غيرطبيعي و بي سابقه اي افزايش يافت به گونه اي كه باغداران پسته در شش ماهه نخست سال 1390، هر هفته اقدام به سمپاشي باغات پسته كرده اند. اين حجم استفاده از سم در مبارزه با آفات پسته نه تنها باعث نشد كه اين آفت ها نابود شوند بلكه تنها دو، سه روز پس از سمپاشي، آفات دوباره درختان پسته را در بر مي گرفتند. مقام هاي محلي در سازمان جهاد كشاورزي شهرستان هاي رفسنجان و انار هشدار داده اند كه استفاده از سموم «بي كيفيت» باعث «طغيان» آفات پسته شده است. در همين حال روند افزايشي بيماران سرطاني در اين شهرها، نگراني هايي را درخصوص تاثيرات «مخرب» سموم كشاورزي به دنبال داشته است. مقام هاي محلي در اين دو شهرستان مي گويند به دليل تحريم ها، مدتي است كه «ماده موثره» براي توليد سموم كشاورزي، ديگر از اروپا وارد ايران نمي شود و كارخانه هاي توليدكننده سم، اين ماده را از ساير كشورها از جمله چين وارد مي كنند. محمد گرجي، رييس جهاد كشاورزي شهرستان انار به تازگي در جمع كشاورزان اين شهرستان گفته است: «در زمينه كشاورزي ما اكنون در جنگيم. واردات كودهايي همچون سولفات پتاسيم و سوپر فسفات در اثر تحريم ها قطع شده و در ازاي آن كودها و سموم تقلبي، بي كيفيت و حتي با اثرات معكوس و با قيمت ارزان تر از نمونه هاي معمولي به فروش مي رسانند.» اين مقام سازمان جهاد كشاورزي از چنين وضعيتي به عنوان يكي از «توطئه هاي جنگ نرم» نام برده و افزوده است: «در اين جبهه ها بايد با برنامه ريزي و با تبعيت از فرمانده اي واحد دفاع و مقابله كنيم.»

طغيان آفات در باغات پسته
دكتر محمد عبداللهي، عضو هيات علمي موسسه تحقيقات پسته ايران نيز در گفت وگو با شرق از «سم هاي بي كيفيت، سم هاي منسوخ شده، خشكسالي و عدم مديريت زمان سمپاشي» به عنوان چهار دليل تاثيرنداشتن سمپاشي در باغات پسته و طغيان آفات نام برد.
عبداللهي گفت: «كشاورزان تاكيد مي كنند كه كيفيت سم ها پايين است، يعني ماده موثره موجود در سم ها كم است. ماده موثره هم به دليل تحريم هايي كه وجود داشته، كمتر وارد و باعث شده كه كيفيت سموم پايين بيايد.»
وي همچنين استفاده از دو سم «منسوخ شده» به نام هاي «آميتراز و آندوسولفان» را كه مدتي است در عرصه بين المللي ممنوع شده، يكي ديگر از دلايل نابودنشدن آفات پسته دانست. اين عضو مركز تحقيقات پسته ايران، از شرايط آب و هوايي و خشكسالي به عنوان سومين دليل گسترش آفات پسته نام برد. به گفته وي با بروز خشكسالي و خشك شدن مراتع اطراف باغات پسته، «سن قرمز» از اين مراتع به سمت باغات پسته هجوم آورده است. دكتر عبداللهي گفت: «حمله اين آفت، باعث شد تا كشاورزان از سم هاي قوي استفاده كنند. اين سم ها، موجوداتي را كه به طور طبيعي با آفات مقابله مي كردند از بين برد و باعث شد تا آفات طغيان كنند.» اين عضو مركز تحقيقات پسته ايران از «عدم مديريت زمان سمپاشي» به عنوان دليل ديگر تاثير نداشتن سمپاشي باغات پسته نام برد و افزود: «كشاورزان به دليل دانش پايين و ريسك گريزي بالاترجيح مي دهند براي محكم كاري و محافظه كاري بيشتر دايما از سم استفاده كنند، در صورتي كه براي مبارزه با حشره بايد زماني كه در حالت پوره است، از سم استفاده كرد اما كشاورزان سموم را در زماني هايي كه در مرحله تخم گذاري است يا حشره بالغ شده، استفاده مي كنند و به همين دليل سمپاشي ها موثر نيست.»

سموم كشاورزي باعث خشك شدن درختان شده است
يكي از كشاورزان شهرستان انار كه خواست نامش فاش نشود، به «شرق» گفت: «ما قبلاهر سال سه يا چهار بار بيشتر باغات پسته را سمپاشي نمي كرديم اما در سال 90 مجبور شديم هر هفته باغات را سمپاشي كنيم.»
وي افزود: «متاسفانه سموم فعلي نه تنها در دفع آفت موثر نبودند بلكه باعث خشك شدن بسياري از درختان پسته نيز شده اند.» اين كشاورز همچنين درباره سم هاي «آميتراز و آندوسولفان» كه منسوخ شده اند، گفت: «در اين مورد به كشاورزان اطلاع رساني كافي نشده و آنها همچنان از اين سم ها كه در بازار عرضه مي شود، استفاده مي كنند.» خبرگزاري مهر نيز چندي پيش گزارش داد: «استفاده بي رويه از سموم منسوخ شده و ارزان قيمت در يك سوم باغ هاي كشور و مزارع كشاورزي كرمان علاوه بر به خطر انداختن منابع طبيعي، احتمال بروز سرطان معده را افزايش داده است.» ناصر طاهري، مدير حفاظت نباتات سازمان جهاد كشاورزي كرمان گفته است: «با توجه به اثرات مخرب برخي سموم به ويژه آندوسولفان واردات، توزيع و مصرف اين سم ممنوع است.» اسماعيل نجار، استاندار كرمان نيز چند ماه پيش درخصوص استفاده از سموم منسوخ شده هشدار داد و گفت: «استفاده بي رويه از سموم كشاورزي، عوارض بهداشتي گسترده اي از جمله سرطان ها به خصوص سرطان معده را به همراه دارد.»
به گفته محمدعلي اميري، مسوول واحد حفظ نباتات مديريت جهاد كشاورزي رفسنجان سالانه حدود 800 تن سم در باغات پسته اين شهرستان استفاده مي شود.
محمدعلي اميري با بيان اينكه مشكل اساسي ما توزيع سموم تقلبي است، مي گويد: «اين سموم فقط از نام كارخانه استفاده مي كنند در حالي كه برچسب سموم و تاريخ مصرف آن را تغيير مي دهند و اين نوع سموم را در كارگاه ها و انبارهاي زيرزميني تهيه مي كنند.» مسعود محمودي، مدير جهاد كشاورزي شهرستان رفسنجان نيز مصرف بي رويه سموم را در اين شهرستان يك «خطر جدي» مي داند و مي گويد: «برخي محدوديت ها در واردات سموم كه ناشي از تحريم هايي است كه عليه كشورمان اعمال مي شود از دلايل بي تاثيري سموم موجود در بازار است.» با وجود هشدارهاي مقام هاي دولتي، همچنان سم هاي آندوسولفان و آميتراز در بازار به فروش مي رسند. به گفته كارشناسان اين دو سم كه براي انسان و محيط زيست خطرناك هستند به دليل ارزان بودن و ماندگاري بالاهنوز مورد استفاده كشاورزان قرار مي گيرد. كارشناسان مي گويند اين سموم به دليل ماندگاري بالاحتي پس از اينكه محصول پسته از درخت چيده مي شود، روي پسته وجود دارند و اين مساله باعث بروز بيماري هايي مانند سرطان در بين مصرف كنندگان خواهد شد.
با وجود هشدارهاي مقام هاي جهاد كشاورزي درخصوص تاثير تحريم ها بر كيفيت سموم توليدي در ايران اما همچنان اين سموم روانه بازار مي شوند. كشاورزان نيز ظاهرا جز استفاده از اين سموم كه به گفته كارشناسان براي سلامت «انسان، محيط زيست و محصول پسته» خطرناك است، چاره ديگري ندارند.



روزنامه شرق ، شماره 1483 به تاريخ 17/12/90، صفحه 13 (سرزمين)
□

سايه مالاريا هنوز بر سر‍ِ زمين سنگيني مي كند

هر 30 ثانيه يك كودك در آفريقا جان خود را به دليل بيماري مالاريا از دست مي دهد

نويسنده: حميده سادات هاشمي

مامبا برتا در دهكده اي در كشور آفريقايي تانزانيا زندگي مي كند. اين زن به تنهايي از 3 فرزندش مراقبت مي كند كه 2، 5 و 7 سال دارند. شايد برايتان خيلي عجيب باشد اگر بدانيد بزرگ ترين نگراني اين مادر براي نگهداري از فرزندانش در اين منطقه كوچك از جهان، پشه ها هستند.
اين حشرات كوچك در آفريقا پيامدهاي خطرناكي براي سلامتي افراد به همراه داشته اند و بسياري از آنها مي توانند ناقل انگلي باشند كه منجر به بروز بيماري مالاريا مي شود. وقتي يكي از اين پشه هاي ناقل، كسي را نيش بزند انگل مالاريا وارد جريان خونش مي شود و او را بيمار مي كند؛ بيماري اي كه مي تواند منجر به مرگ شود.
هم اكنون در بسياري از مناطق آسيا، اروپا و آمريكا اين بيماري تحت كنترل قرار گرفته يا بسادگي از بين رفته است. اما در آفريقا جايي كه هنوز مالاريا چالشي بزرگ براي اين قاره است پشه هاي ناقل مالاريا عامل انتشار اين بيماري مهلك هستند.
آمار بسيار تكان دهنده است. هر 30 ثانيه يك كودك در آفريقا جان خود را به دليل بيماري مالاريا از دست مي دهد و روزانه 3000 مرگ براثر اين بيماري رخ مي دهد.
بررسي ها نشان مي دهد هر ساله 300 ميليون مورد از بيماري مالاريا در سراسر جهان مشاهده مي شود.
يك ميليون از اين موارد منجر به مرگ مي شود كه متاسفانه 90 درصد مرگ و ميرها در قاره آفريقا رخ مي دهد. مالاريا همچنين در مركز و شرق آفريقا قسمت هايي از آسيا، جنوب شرق آسيا و كارائيب نيز وجود دارد. اما از سوي سازمان هاي بين المللي برنامه اي به نام كنترل مالاريا ايجاد شده كه تنها يك جواب براي كنترل مالاريا دارد، آن هم تاكيد بر استفاده از پشه بند است. به دنبال اجراي برنامه هاي مراقبتي و پيشگيري اين برنامه به خانواده هايي كه در مناطق پر خطر زندگي مي كنند و بيشتر با اين بيماري مواجه هستند پشه بند داده شده است؛ يك توري بزرگ با اندازه اي مناسب براي دو سه خانواده كه براحتي در آن بخوابند.

ادامه نوشته

الهام از بدن حشرات براي ابداع چسبي قدرتمند

دانشمندان با الهام از توانايي حركت حشرات روي سطوح عمودي موفق به ابداع نوار چسبي شده اند كه مي توان هزاران بار آن را از سطح جدا كرده و دوباره چسباند بدون اينكه قدرت چسبندگي آن از دست برود. دانشمندان موسسه جانورشناسي دانشگاه كيل در آلمان با مطالعه روي شيوه هاي راه رفتن حشرات روي ديوارها با استفاده از تارهاي مويي كوچكي كه روي سطح بدن شان وجود دارد موفق به ابداع نوار چسبي شده اند كه از ويژگي مشابه چسبندگي اين تارها برخوردار است. اين محققان نواري سيليكوني متشكل از تارهايي ريز را ابداع كرده اند، اين نوار چسب به اندازه يي قدرتمند است كه يكي از محققان توانست با كمك آن خود را از سقف آويزان كند. كليد اصلي توانايي ويژه حشرات در راه رفتن روي ديوار اين حقيقت است كه هزاران تار موجود روي بدن آنها از نوك مسطحي برخوردار هستند كه مي توانند سطح تماس با ديوار را به حداكثر برساند. «استانيسلاف گورب» محقق ارشد اين پروژه در موسسه جانورشناسي دانشگاه كيل با كمك ابداع جديد، خود را از سقف آويزان كرده است به گفته محققان مهم ترين عامل براي چسبندگي مناسب، تماس كافي با سطح است و از آنجايي كه تارهاي مو از نقاط تماس متعددي برخوردارند مي توانند تقريبا با هر سطحي تماسي مناسب ايجاد كنند.


روزنامه اعتماد، شماره 2308 به تاريخ 21/8/90، صفحه 8 (علم و فناوري)
□

توليد پشه آنوفل نر بدون اسپرم

    دانشــمندان در تلاش براي غلبه بر گســترش بيماري مالاريا دست به توليد پشه هاي بدون اسپرم زده اند. كارشناسان اين كار را گامي مهم به سوي آزاد سازي پشه هاي عقيم نر در حيات وحش براي كاهش جمعيت آنها خوانده اند. طبق اين پژوهش كه در مجله مجموعه مقالات آكادمي ملي علوم منتشر شده، مالاريا سالانه جان حدود يك ميليون فرد را در سراسر دنيا گرفته و تنها در آفريقا مسبب 20 درصد از علل مرگ و مير كودكان است. عقيم كردن حشرات امر تازه يي به شمار نمي رود. دانشمندان پيش از اين براي كنترل خواب حشرات آزمايشي ناقل بيماري با قرار دادن آنها در معرض پرتو براي عقيم كردن آنها تلاش كرده اند. از رويكرد مشابهي با موفقيت براي غلبه بر شپشه سيب زميني در ژاپن و كرم هاي مياز گوشت استوايي كه به گاوها حمله مي كردند استفاده شده است. البته قرار دادن پشه ها در برابر پرتو هم باعث ضعيف شدن پشه هاي نر مي شود كه آنها را در جفتگيري با پشه هاي آنوفل ماده، موثرترين ناقل جهان ناتوان مي كند. اكنون دانشمندان يك راه جايگزين براي عقيم كردن پشه ها ايجاد كرده اند. دانشمندان دانشگاه امپريال كالج لندن در پژوهش خود به اين امر پرداخته اند كه چگونه پشه هاي نر را بدون آسيب رساندن به آنها، عقيم كرد. اين محققان به 10 هزار جنين پشه قطعات ريز آر ان اي را كه براي خاموش كردن ژن zpg طراحي شده، تزريق كردند. اين ژن براي توليد اسپرم معمولي ضروري است. آنها پس از ماه ها توانستند تعداد 100 پشه نر عقيم را به وجود بياورند كه پشه هاي ماده با آنها مانند نرهاي سالم رفتار مي كردند.پشه هاي ماده تنها يك بار در زندگي خود جفتگيري مي كنند. اگر دانشمندان بتوانند آنها را با تصور جفتگيري موفق فريب دهند، اين پشه هاي ماده به تخمگذاري بدون نطفه ادامه خواهند داد. اين كار مي تواند تعداد پشه هاي تخمگذار را كاهش داده و در نهايت به محو خطرناك ترين گونه حشرات براي انسان منجر شود. با اين حال اين شيوه به تلاش بسيار براي توليد حشرات بدون اسپرم كافي و آزادسازي آنها در طبيعت نياز دارد.
    
    
    
 روزنامه اعتماد، شماره 2236 به تاريخ 23/5/90، صفحه 9 (علم و فناوري)

دستيابي به دانش فني توليد كفشدوزك و زنبور

 رئيس موسسه تحقيقات گياه پزشکي کشور از دستيابي به دانش فني توليد کفشدوزک و نوعي زنبور خبر داد و گفت: اين عوامل بيولوژيک در کاهش آفات چاي، مرکبات و انار موثر است و مي تواند جايگزين سموم شيميايي در مزارع شود.
    دکتر حسن عسكري تحقيقات پايه اي، عوامل بيولوژيک و توليد انبوه عوامل بيولوژيک را از زمينه هاي مطالعاتي اين موسسه نام برد و افزود: در پروژه هاي تحقيقاتي که در اين موسسه اجرايي مي شود علاوه بر شناسايي تنوع زيستي و ذخاير ژنتيکي اقدام به شناسايي عوامل بيولوژيکي در زيست بوم هاي مختلف مي شود.
    رئيس موسسه تحقيقات گياه پزشکي مطالعه روي ماکرو ارگانيسم ها شامل شکارگرها، پارازيتوئيدها و ميکرو ارگانسي ها و جمع آوري آنها در بانک ژن را از اولويت هاي اين موسسه نام برد و اظهار داشت: با شناسايي عوامل کنترل بيولوژيک و غربالگري نسبت به توليد انبوه آنها اقدام مي شود.
    عسکري با اشاره به برخي از اين دستاوردها خاطرنشان کرد: طي اجراي پروژه اي موفق به توليد کفشدوزک تريکوپلموس شديم. اين ميکروارگانيسم ها براي کاهش و از بين بردن شپشک هاي چاي و مرکبات به کار مي رود. با انتقال دانش فني توليد کفشدوزک در حال حاضر در برخي مراكز اين حشره توليد مي شود.
    وي دستيابي به دانش فني توليد زنبور تريکوگراما را از ديگر دستاوردهاي اين موسسه تحقيقاتي نام برد و ادامه داد: زنبور تريکوگراما يکي از اين حشرات مفيد در طبيعت است که قادر است تخم پروانه تعدادي از حشرات چون کرم ساقه خوار برنج، کرم ساقه خوار ذرت، کرم سبز برگ خوار برنج، کرم غوزه پنبه، کرم سيب و کرم گلوگاه انار را مورد حمله قرار داده و فاسد کند.
    عسکري از ارائه روشي براي کاهش آفات کرم گلوگاه انار خبر داد و اضافه کرد: با اجراي پروژه تحقيقاتي مشترک ميان موسسه گياه پزشکي و بخش خصوصي، دستگاه پرچم زدايي انار توليد شد. اين دستگاه در جهت مبارزه با کرم گلوگاه انار و توليد انار سالم به کار مي رود.
    
    
    
 روزنامه ايران، شماره 4860 به تاريخ 17/5/90، صفحه 5

يك آفت، گوجه فرنگي كرمانشاه را زرد مي كند

آفتي به نام «شب پره مينوز» مزارع گوجه فرنگي در استان كرمانشاه را مورد حمله قرار داده است.
    با ورود اين آفت سرخي گوجه فرنگي ها به رنگ زرد درمي آيد.مدير حفظ نباتات سازمان جهاد كشاورزي استان كرمانشاه به ايرنا گفت: آفت شب پره مينوز، يكي از خطرناك ترين آفت هاست كه به مزارع گوجه فرنگي حمله مي كند و حتي كشتزارهاي سيب زميني و بادمجان و نيز علف هاي هرز «تاتوره» و «عروسك پشت پرده» را هم از تخريب خود بي نصيب نمي گذارد.
    سيدافشين صفوي افزود: اين آفت با توجه به اين كه بخشي از مراحل زندگي خود را در درون گياه يا درون خاك سپري مي كند، در اين مراحل از دسترس آفت كش ها خارج مي شود و در چنين شرايطي نمي توان با استفاده از سموم حشره كش، اين آفت را كنترل كرد، بنابراين بايد از روش هاي ديگري مانند روش هاي مكانيكي، زراعي و بيولوژيكي براي مهار اين آفت بهره جست.
    وي با بيان اين كه هم اينك استان هاي آذربايجان غربي، كردستان، ايلام، خوزستان و بوشهر با اين آفت درگير هستند، افزود: شب پره مينوز قادر است بين 50 تا 100 درصد محصول گوجه فرنگي را نابود كند.
    صفوي گفت: از نظر زيست شناسي، حشره بالغ، شب پره اي به طول 6 ميليمتر و عرض يك سانتي متر مي باشد كه نوع ماده آن قادر است تا 260 تخم روي برگ گياهان ميزبان بگذارد و كرمي كه از اين تخم ها ايجاد مي شود، بلافاصله برگ را سوراخ كرده و از بافت برگ تغذيه مي كند.
    
    
 روزنامه جام جم، شماره 3197 به تاريخ 17/5/90، صفحه 15

محصولات كشاورزي داراي شاخص سلامت شدند

آزمايش ها نشان مي دهد محصولات كشاورزي ايران سالم ترين محصول دنيا است
    
    آيا تا به حال وقتي براي خريد انواع و اقسام ميوه هاي رنگارنگ و ديگر محصولات كشاورزي به ميوه فروشي محله سري زده ايد به اين موضوع فكر كرده ايد كه اين محصولات تا چه حد سالم هستند و اين كه باقي مانده سموم در اين ميوه ها از حد مجاز بالاتر است يا نه؟
    امروزه باقي مانده سموم در محصولات كشاورزي در سراسر دنيا به حدي جدي گرفته مي شود كه ديگر نمي توان از كنار آن به آساني گذشت.
    در كشاورزي سنتي و متعارف بيش از 300 تركيب شيميايي خطرناك و مصنوعي نظير آفت كش ها، علف كش ها و كودهاي شيميايي به منظور كنترل آفت و حشرات و حاصلخيزي خاك استفاده مي شود كه بقاياي اين مواد پس از ورود به بدن مي تواند موجب مشكلات عديده اي از جمله انواع بيماري ها بويژه سرطان شود. هرچند هيچ آمار رسمي درمورد بالابودن ميزان باقيمانده سموم درمحصولات كشاورزي وجود ندارد ولي گزارش هاي غيررسمي مبني بر بالابودن ميزان مجاز باقي مانده سم در بيشتر محصولات گلخانه اي و همچنين گوشت مرغ، گوشت قرمز و حتي شير به دليل مصرف بيش از اندازه هورمون ها و داروها وجود دارد.
    
    
    ميزان مجاز باقي مانده سموم براي كليه محصولات تعيين شد
    نگاه كلي به بخش كشاورزي در اكثر كشورهاي دنيا از جنبه امنيت غذايي (توليد محصول بيشتر در قالب افزايش سطح زير كشت، عملكرد در هكتار و توليد ارقام پرمحصول) و دومي كه مهم تر از اولي است حفظ نباتات در مقابل عوامل خسارت زاست به گونه اي كه اگر آفات كنترل نشود مي تواند موضوع امنيت غذايي را به مخاطره اندازد. در واقع كيفيت محصولات غذايي شاخص استاندارد و بقاياي آلاينده ها در محصولات كشاورزي است.

ادامه نوشته

حشره «فرانكن اشتاين» با فسيل دوباره مشهور شد

ديرينه شناسان آلماني موفق شدند بقاياي فسيلي حشره يي كه به فرانكن اشتاين مشهور است را با قدمت 120 ميليون سال در برزيل كشف كنند.

حشره کامل(بالا) و لارو (پائین) حشره

محققان موزه دولتي تاريخ طبيعي آلمان با بررسي سايت هاي ديرينه شناسي در برزيل موفق شدند بقاياي فسيلي دو نمونه بزرگسال و 30 نوزاد كرمي شكل (لارو) حشره يي كه با عنوان «فرانكن اشتاين» را كشف كنند. «فرانكن اشتاين»، حشره يي ماقبل تاريخ است كه داراي بال بوده و حلقه هاي مياني بدن سنجاقك ها را داشته است. رگه هاي روي بال هاي اين حشره شبيه به بال هاي حشره Mayfly (حشره يك روزه) بوده و پاهاي جلويي شبيه به پاهاي آخوندك داشته است. در حقيقت به دليل همين شكل ظاهري عجيب كه تركيبي از چندين حشره است اين جانور با عنوان «فرانكن اشتاين» شناخته مي شود. اين محققان در اين خصوص توضيح دادند: «واقعاً عجيب است كه اين حشره تركيبي از ويژگي هاي مربوط به گروه هايي است كه بين خود هيچ رابطه خويشاوندي ندارند.» فرانكن اشتاين با نام علمي Coxoplectoptera طبقه بندي مي شود. اين حشره ميليون ها سال قبل منقرض شده و هيچ حشره مدرني از آن به وجود نيامده است. اين فسيلها مربوط به اوايل دوره كرتاسه در حدود 120 ميليون سال هستند. براساس گزارش فاكس نيوز، لاروهاي Coxoplectoptera شبيه به بچه ميگوهاي رودخانه هستند. به نظر مي رسد كه نزديكترين خويشاوند Coxoplectoptera حشره يك روزه mayfly باشد. اين حشره ويژگي هايي شبيه به پشه و سنجاقك دارد و بيشتر چرخه زندگي خود را در آب و به شكل لارو مي گذارند و به محض اينكه وارد مرحله بزرگسال شد توانايي پرواز پيدا مي كند. اين حشره تنها در طول دوره لاروي غذا مي خورد و در دوره بزرگسالي توانايي هضم غذا را از دست مي دهد. تنها هدف اين حشره از بزرگسال شدن يافتن جفت و توليدمثل است، بطوري كه زندگي بزرگسالي آن بطور متوسط تنها 12 ساعت به طول مي انجامد. اين درحالي است كه Coxoplectoptera قادر بوده است در تمام دوره زندگي خود غذا بخورد و به نظر مي رسد حتي يك حشره شكارچي بوده است.
    
    
 روزنامه اعتماد، شماره 2222 به تاريخ 6/5/90، صفحه 8 (علم و فناوري)

مقاله معرفی این فسیل:

Coxoplectoptera, a new fossil order of Palaeoptera (Arthropoda: Insecta), with comments on the phylogeny of the stem group of mayflies (Ephemeroptera)
Authors: Staniczek, Arnold H.; Bechly, Günter; Godunko, Roman J.

Source: Insect Systematics & Evolution, Volume 42, Number 2, 2011 , pp. 101-138(38)

 

آفتی که جنگل های کجور را می سوزاند

مهر: جنگلهای زیبا و بکر کجور بی محابا می سوزند و آفتی آن را تهدید می کند که ضروری است مسئولان نسبت به رفع سریع آن چاره اندیشی کنند.

بی گمان وقتی از جاده کجور به سمت روستاهای " زانوس " و فیروزآباد بخش کجور شهرستان نوشهر به راه می افتید در امتداد جاده چشمانتان به سمت جنگلهایی خیره می شود که این روزها، روزهای سختی را پشت سر می گذراند.

سوختگی شدید و سطح فراوان این خسارات ناخود آگاه چشم هربیننده ای را به خود جلب می کند و دل هر طبیعت را پر درد می سازد.

آفت " پروانه ابریشم بافت ناجور"  چند صباحی است که در جنگلهای منطقه کجور در حاشیه روستاهای فیروزآباد، اطاق سرا، خوشل، زانوس، کینج طغیان کرده است و از برگ، جوانه و میوه های کلیه درختان و درختچه های موجود  نظیر ممرز، بلوط، زرشک، آلوچه جنگلی، ولیک، ازگیل، نسترن وحشی وگونه های سوزنی برگ مانند مای مرز(ریس) تغذیه کرده و جنگلهای بخش کجور دراین موقع از سال کاملاً با ظاهری خزان و سوخته شده بنظر می رسد.

به اعتقاد کارشناس منابع طبیعی اداره کل منابع طبیعی مازندران در نوشهر این آفت، یک آفت گرما دوست بوده و در مناطق باز، نورگیر و گرم فعالیت تغذیه ای آن تشدید می گردد و درمدت زمان کوتاهی تغذیه دوره ای لاروی خود را سپری می کند.

این کارشناس منابع طبیعی معتقد است: ابریشم بافت ناجور به علت فراوانی مواد غذایی در شرایط جوی به سرعت با اشتهای زیاد تغذیه و خسارات مکرری به منابع طبیعی و جنگلهای بخش کجوروارد آورده و به علت پلی فاژ و برگ خوار بودن این آفت، تمامی سطح برگ گیاهان مورد حمله تغذیه قرار می گیرد تا آن جا که فعالیتهای تنفس و سوخت و ساز و فتو سنتز در گیاهان مختل می شود.

البته ناگفته نماند ضعفهای  متوالی در گیاهان سبب شکل‌گیری قارچهای بیماری زا، سوسکهای پوستخوار و چوبخوار خواهد شد که در اثر تداوم وقوع آفت در چند سال متوالی می تواند اثر زیانباری درازمدت ایجاد کند.

هرچند به علت بارندگیهای اواخر خرداد ماه و اوایل تیرماه سال جاری و وقوع شرایط سرد آب وهوایی حدود75 تا 80 درصد لاروهای سن بالای این آفت متوقف شده اما آنچه که در جنگلهای آسیب دیده کجور مشاهده می شود فراتر از این حدسها و گمانه است.

با توجه به شرایط خاص منطقه مورد حمله (صخره ای بودن، پوشش انبوه درختان و درختچه ها و شیب زیاد) امکان کنترل لاروها فراهم نیست.

به اذعان کارشناسان اداره کل منابع طبیعی مازندران، برنامه ریزی برای کنترل مکانیکی و فیزیکی شفیره ها(جمع آوری و انهدام آنها) و کنترل فرومونی پروانه ها وانهدام وامحای تخمها انجام شده است. نکته مهم آنکه اجرای این طرح منوط به تأمین اعتبارات ویژه ای است.

درخصوص تأثیرات این آفت بر روی مزارع و باغات بخش کجور به سراغ مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نوشهررفته تا نظر وی را جویا شویم. 

مهندس سنجرانی معتقد است: این آفت به عنوان آفت جنگلی محسوب شده و پس از تغذیه سبزینه برگها، درخت یا بوته مربوطه به صورت " تور"  درآمده و باعث مرگ یا خسارات در جنگلها و مراتع می شود.

بنا بر اعلام مدیر جهاد کشاورزی نوشهر، نمونه هایی از کرم ابریشم بافت ناجور در برخی نهالهای گیلاس به علت نزدیکی با جنگلهای آفت زده دیده شده که با انجام سمپاشی مناسب نسبت به امحای این افات اقدام شده است.

بخش زیادی از جنگلهای کجور که به عنوان اکوسیستم بکر و طبیعی به شریانهای این بخش کهن نفسی دوباره می بخشد در هجوم آفت کرم ابریشم بافت ناجور مورد تهدید جدی‌ است و می طلبد با توجه جدی تر، مراقبتهای مستمر و اتخاذ کمربند قرنطینه و اختصاص اعتبارات خاص نسبت به شیوه این افت اهتمام بیشتری ورزید.

اثر مخرب ريزگرد ها بر توليد عسل

مدير كل جهاد كشاورزي كردستان گفت: ريزگرد ها اثر مخرب بر روي گرده افشاني و فتوسنتز و هم چنين موجب ايجاد مشكل در جهت يابي زنبور عسل دارد.
    محمد ابراهيم حسن نژاد امروز در گفت وگو با خبرنگار فارس در سنندج اظهار داشت: در حال حاضر 128 هزار كندو در استان وجود دارد كه از اين تعداد 103 هزار كلني مدرن و 5 هزار كلني بومي هستند.
    وي تصريح كرد: 35 هزار كلني از تعداد مذكور در شهرستان سنندج وجود دارد و اين شهرستان از نظر تعداد كلني و توليد عسل در رتبه اول استان قرار دارد.
    وي ادامه داد: 3 هزار و 400 نفر در استان كردستان در زمينه زنبورداري اشتغال دارند كه از اين تعداد 700 نفر به صورت حرفه اي به اين كار مشغول هستند.
    مدير كل جهاد كشاورزي كردستان رتبه استان در توليد عسل در سطح كشور را دوازدهم عنوان كرد و گفت: در سطح استان مجموعا سالانه حدود 700 تن عسل توليد مي شود.
    حسن نژاد به اثرات مضر ريزگردها بر روي توليد عسل اشاره كرد و افزود: ريزگرده ها اثر مخرب بر روي گرده افشاني و فتوسنتز و هم چنين موجب ايجاد مشكل در جهت يابي زنبور عسل دارد.
    وي در ادامه افزود: متاسفانه موضوع ريزگردها يك اتفاق ناگواري است كه هنوز كارهاي تحقيقاتي در اين زمينه كه نتيجه قطعي در بر داشته باشد انجام نشده است.
    وي اظهار داشت: امروزه به حرفه زنبورداري به عنوان يك صنعت كشاورزي و اشتغالزا نگاه مي شود و در صورت توجه بيشتر به افزايش توليد، نگهداري، بسته بندي و صادرات عسل مي توان درآمد مناسبي از اين محصول با ارزش، ايجاد و اين اقتصاد را به منبع درآمدزايي براي روستائيان تبديل كرد.
    
    
 روزنامه كيهان، شماره 19957 به تاريخ 2/4/90، صفحه 13 

زنبورهاي عسل پادشاه گرده افشاني نيستند!

ميزان گرده افشاني كه توسط زنبورها انجام مي شود نصف چيزي است كه در اوايل دهه 80 توسط آنها انجام مي شد

مترجم: آتنا حسن آبادي
برگرفته از: Agriculture & Ecosystems

زنبورهاي بزرگ، زنبورهاي منزوي و ديگر حشرات گرده افشان وحشي بسيار بيشتر از آنچه قبل از اين تصور مي شد براي غلات كشور انگلستان اهميت دارند. محققان دريافته اند كه جمعيت زنبورهاي عسل كاهش وحشتناكي داشته به گونه اي كه ميزان گرده افشاني كه امروز توسط اين زنبورها انجام مي شود نصف چيزي است كه در اوايل دهه 80 توسط آنها انجام مي شد.
    در انگلستان 70 درصد گرده افشاني مورد نياز توسط زنبورهاي عسل انجام مي شد كه اين ميزان اكنون به يك سوم تقليل يافته است و با روند فعلي ممكن است به وضع وخيم تري حدود 10 تا 15 درصد كاهش يابد.
    طي 20 سال گذشته به طور معماگونه اي نسبت غلاتي كه متكي به گرده افشاني حشرات بودند از نقطه 8 درصد در دهه 1980 به 20 درصد در سال 2007 رسيده است. اين به آن معناست كه زنبورهاي عسل به تنهايي نمي توانند پاسخگو باشند يا تنها گرده افشان هاي مهم و حائز اهميت محسوب نمي شوند. پس اگر زنبورهاي عسل نمي توانند از عهده اين مسووليت برآيند پاي چه چيزي در ميان است؟
    محققان فكر مي كنند ديگر حشرات گرده افشان مهم همچون زنبورهاي منزوي، زنبورهاي بزرگ و ديگر حشرات بايد جبران كننده اين كمبود باشند و شركت بسيار بيشتري در عمل گرده افشاني داشته باشند. برآوردها نشان مي دهد گرده افشاني حشرات سالانه حدود 400 ميليون يورو براي كشاورزي انگلستان سود دارد. تاكنون اكثر مردم فكر مي كردند كه زنبورهاي عسل مهم ترين گرده افشان ها بوده و 90 درصد گرده افشاني انجام شده توسط اين گروه زنبورها انجام مي شود. بنابراين براي مشخص شدن درجه اهميت حشرات گرده افشان و سهم واقعي زنبورهاي عسل در اين كار، متخصصان دانشگاه ريدينگ مطالعاتي انجام دادند. اين اولين بار است كه ميزان مشاركت زنبورهاي عسل و ديگر گرده افشان ها مورد مطالعه و بررسي قرار مي گيرد.
    زنبورهاي بزرگ، زنبورهاي قرمز ماسون و زنبورهايي كه در ارتفاع پايين پرواز مي كنند از گرده افشان هاي كليدي و مهم حيات وحش هستند كه حداقل 250 گونه از آنها فقط در انگلستان زندگي مي كنند. به همين خاطر محققان معتقدند اين زنبورها مشاركت بيشتري از زنبورهاي عسل در گرده افشاني دارند.
    اگرچه زنبورهاي عسل به اندازه ديگر زنبورها در گرده افشاني فعال نيستند، اما اين بدان معنا نيست كه نقش زنبورهاي عسل كم اهميت تر از گونه هاي ديگر است. تحقيقات نشان مي دهد كه وجود هر دو گروه براي حيات وحش و كشاورزي حياتي و لازم است. در مطالعات انجام شده سال 2006 مشخص شد براي داشتن بهترين ميوه ها، بهترين محصول دهي و بهترين گرده افشاني ما نياز به هر دو گروه داريم. اين مطالعات اعتقاد ديرينه مبني بر اهميت زنبورهاي عسل به عنوان مهم ترين گرده افشان ها را به چالش كشيده و شايد به صورت بالقوه بتواند باعث ايجاد يك تغيير الگو در ذهن مردم شود.
    
    
 روزنامه جام جم، شماره 3160 به تاريخ 2/4/90، صفحه 12

دکتر غلامرضا رجبی درگذشت

دکتر غلامرضا رجبی، یکی از بزرگترین محققین حشره شناسی ایران روز چهار شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۰ پس از تحمل یک دوره رنج بیماری دار فانی را وداع گفت.

دکتر رجبی متولد ۱۳۱۵ در رشت بود و مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال ۱۳۳۸ از دانشگاه تهران و مدرک دکتری خود را در سال ۱۳۵۰ از دانشگاه پاریس دریافت نمود. ایشان سالها در موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور( موسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی پیشین) و در زمینه اکولوژی حشرات و مدیریت تلفیقی آفات فعالیت داشت. تالیفات متعدد و وزین ایشان شامل ۱۰ جلد تالیفی، بیش از ۴۰ مقاله علمی و ارائه بیش از ۵۰ سخنرانی در کنفرانس های علمی نشان از فعالیت های علمی دامنه دار  ایشان بود.

دکتر رجبی از جمله افرادی بود که هر کس یکبار وی را ملاقات می کرد، هیچ گاه ایشان را از یاد نمی برد. به ویژه جدیت در کار، انرژی فراوان و ایده های بدیع  ایشان از ویژگیهایی بود که در برخورد اول باعث جلب افراد به ایشان می شد. عشق فراوان استاد به سلامتی انسانها باعث گرایش وی به مقوله مدیریت تلفیقی شد. به علاوه رک گویی و تنفر ایشان از تملق و چاپلوسی زبانزد تمامی همکاران وی بود. دکتر رجبی مصداق و نمونه بارز رعایت اخلاق و تکریم و مراعات کرامت انسانی به ویژه برای همکاران حشره شناسی ایران بود. 

استاد غلامرضا رجبی پس از دوبار سکته و تحمل رنج بیماری ناشی از آن بالاخره در روز چهارشنبه ۱۱ خرداد دار فانی را وداع گفت و جامعه حشره شناسی ایران را از وجود خود محروم کرد. امید که این تلاشگر مومن، با اخلاق و صبور که با کوله باری از یادگارهای ارزشمند علمی و  عرصه های وسیع خدمتگزارای در سراسر کشور به فعالین حشره شناسی و کشاورزی ایران یادگارهایی غرورآفرین ارزانی داشت در دنیای آخرت مشمول مغفرت الهی قرار گیرد، و صبر و تحمل خداپسندانه نصیب خانواده ایشان گردد.

تهیه کاتالوگی از همه مورچه های جهان

دانشمندان آکادمی علوم کالیفرنیا در حال تکمیل پروژه ای هستند که طی آن قرار است از تمامی ۱۲ هزار گونه شناخته شده مورچه ها در جهان تصاویری دیجیتال با جزئیاتی بسیار بالا به ثبت برسد.

به گزارش خبرگزاری مهر، "برایان فیشر" محقق ارشد این پروژه معتقد است مورچه ها حشراتی شگفت انگیز هستند زیرا پیش از انسانها توانستند روشهای کشاورزی را ابداع کنند.

تا کنون در پروژه Antweb از بیش از پنج هزار گونه از مورچه های موجود در جهان عکاسی شده است. فیشر اکنون در نظر دارد با سفر به دور دنیا از مورچه هایی که در موزه ها نگهداری می شوند نیز عکسهایی با بزرگنمایی بالا به ثبت برساند.

برای ثبت چنین تصاویری محققان از نرم افزاری به نام "اتومونتاژ سه بعدی" استفاده می کنند که این نرم افزار می تواند ۳۰ عکس مختلف را از مورچه به ثبت رسانده و آنها را با یکدیگر ترکیب کند.

هر یک از این تصاویر از نقطه تمرکز متفاوتی برخوردار بوده و می تواند جزئیات زیادی را از این حشرات نمایش دهد.

به گفته فیشر پیش از آغاز این پروژه بسیاری از مورچه ها تنها گونه ای از حشرات بودند که یک نمونه از آنها در موزه ای نگهداری می شد.

وی می گوید اما اکنون این کاتالوگ آنلاین مورچه ها برای محققانی که بر روی حشرات مطالعه می کنند، منبع قابل کاربردی و ارزشمندی خواهد بود زیرا در صورتی که دانشمندان به جزئیات دقیقی از گونه های مختلف دسترسی داشته باشند امکان شناسایی گونه های جدید تر افزایش خواهد یافت.

بر اساس گزارش بی بی سی، محققان تا کنون توانسته اند تنها ۱۵ درصد از تمامی گونه های زیستی زمین را شناسایی کنند و به گفته فیشر به نظر می آید انسانها اکنون برای کشف حیات بر روی مریخ اشتیاق بیشتری دارند تا جستجو برای یافتن ۸۵ درصد گونه های زیستی باقی مانده بر روی زمین. منبع