پروانه هاي ايران در معرض انقراض
گفت وگو با عليرضا نادري، پروانه شناس و نويسنده كتاب راهنماي ميداني پروانه هاي ايراني
نويسنده: فرناز حيدري
پروانه هاي ايران تا مدت هاي مديد رازهاي سر به مهري بودند که فقط به دليل زيبايي ظاهري مورد تحسين قرار مي گرفتند. محققان بسياري سال ها تلاش کردند و رنج سفرهاي بيشمار را بر خود هموار ساختند تا با ثبت يکي از غني ترين سرمايه هاي کشور در بانک هاي اطلاعاتي جهاني زمينه را براي شناسايي و مطالعات بيشتر فراهم کنند. مهندس عليرضا نادري 20 سال است روي پروانه هاي ايراني تحقيق مي کند و کتاب راهنماي ميداني پروانه هاي ايران را نوشته است. به عقيده نادري پروانه ها به واسطه عمر کوتاه و ناتواني در سازگاري سريع با تغييرات شرايط، محيطي مي توانند يکي از بهترين شاخص ها براي سنجش سلامت اکوسيستم باشند. اين محقق ايراني موفق شده چندگونه و زيرگونه جديد از پروانه هاي ايراني را در مرکز بارکد زيستي معرفي و ثبت کند. مصاحبه اختصاصي جام جم را با او در ادامه مي خوانيد.
چه عواملي بر شناسايي يک گونه پروانه به عنوان گونه اي جديد يا بومي تاثير دارد؟
به همت تعداد زيادي از متخصصان داخلي و خارجي تا امروز در ايران حدود 415 گونه پروانه ثبت و شناسايي شده است. از اين تعداد حدود 70 گونه اندميک يا بومي انحصاري ايران است از جمله گونه هاي شيرازيکا و زاگرسيکا که بومي منطقه زاگرس هستند و در نام علمي هم به زيستگاه آنها گريزي زده شده است. براي تشخيص يک گونه در قديم از صفات مورفولوژيکي (ريخت شناسي) استفاده مي شد، امروزه مورفولوژي همچنان کاربرد دارد ولي از آنجا که در حشرات به دلايلي نظير کوچک بودن آنها قضيه به نحوي تخصصي تر مي شود و صفات هم بسيار پيچيده و متنوع است، شناسايي گونه ها ديگر به آن راحتي نخواهد بود. در نتيجه بايد صفات جديدي پيدا شود که از جمله مي توان به پيش کشيدن مسائل اکولوژيکي و بيولوژيکي اشاره کرد. علاوه بر آن در سال هاي اخير مطالعات ژنتيکي نيز به ميان آمده که بارکد و آناليز ژنتيکي بخشي از اين قضيه است. مجموع اين موارد تا حدودي باعث مي شود يک محقق بتواند با اطمينان بيشتري بين يک گونه با گونه نظير تمايز قائل شود. در برخي موارد گونه ها تفاوت هاي بارز دارند؛ مثلادر گونه زاگرسيکا مي توان فقط از روي ظاهر، اختلاف را با گونه نزديک يعني مناوا تشخيص داد، اما در برخي گونه ها علاوه بر ظاهر لازم است کارهاي دقيق تر ژنتيکي، اکولوژيکي و بيولوژيکي انجام شود.
ادامه نوشته
نويسنده: فرناز حيدري
پروانه هاي ايران تا مدت هاي مديد رازهاي سر به مهري بودند که فقط به دليل زيبايي ظاهري مورد تحسين قرار مي گرفتند. محققان بسياري سال ها تلاش کردند و رنج سفرهاي بيشمار را بر خود هموار ساختند تا با ثبت يکي از غني ترين سرمايه هاي کشور در بانک هاي اطلاعاتي جهاني زمينه را براي شناسايي و مطالعات بيشتر فراهم کنند. مهندس عليرضا نادري 20 سال است روي پروانه هاي ايراني تحقيق مي کند و کتاب راهنماي ميداني پروانه هاي ايران را نوشته است. به عقيده نادري پروانه ها به واسطه عمر کوتاه و ناتواني در سازگاري سريع با تغييرات شرايط، محيطي مي توانند يکي از بهترين شاخص ها براي سنجش سلامت اکوسيستم باشند. اين محقق ايراني موفق شده چندگونه و زيرگونه جديد از پروانه هاي ايراني را در مرکز بارکد زيستي معرفي و ثبت کند. مصاحبه اختصاصي جام جم را با او در ادامه مي خوانيد.
چه عواملي بر شناسايي يک گونه پروانه به عنوان گونه اي جديد يا بومي تاثير دارد؟
به همت تعداد زيادي از متخصصان داخلي و خارجي تا امروز در ايران حدود 415 گونه پروانه ثبت و شناسايي شده است. از اين تعداد حدود 70 گونه اندميک يا بومي انحصاري ايران است از جمله گونه هاي شيرازيکا و زاگرسيکا که بومي منطقه زاگرس هستند و در نام علمي هم به زيستگاه آنها گريزي زده شده است. براي تشخيص يک گونه در قديم از صفات مورفولوژيکي (ريخت شناسي) استفاده مي شد، امروزه مورفولوژي همچنان کاربرد دارد ولي از آنجا که در حشرات به دلايلي نظير کوچک بودن آنها قضيه به نحوي تخصصي تر مي شود و صفات هم بسيار پيچيده و متنوع است، شناسايي گونه ها ديگر به آن راحتي نخواهد بود. در نتيجه بايد صفات جديدي پيدا شود که از جمله مي توان به پيش کشيدن مسائل اکولوژيکي و بيولوژيکي اشاره کرد. علاوه بر آن در سال هاي اخير مطالعات ژنتيکي نيز به ميان آمده که بارکد و آناليز ژنتيکي بخشي از اين قضيه است. مجموع اين موارد تا حدودي باعث مي شود يک محقق بتواند با اطمينان بيشتري بين يک گونه با گونه نظير تمايز قائل شود. در برخي موارد گونه ها تفاوت هاي بارز دارند؛ مثلادر گونه زاگرسيکا مي توان فقط از روي ظاهر، اختلاف را با گونه نزديک يعني مناوا تشخيص داد، اما در برخي گونه ها علاوه بر ظاهر لازم است کارهاي دقيق تر ژنتيکي، اکولوژيکي و بيولوژيکي انجام شود.
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۲ ساعت 15:14 توسط شهرام حسامی
|
این وبلاگ توسط دکتر شهرام حسامي عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شيراز تهیه شده است. در این وبلاگ اطلاعات، اخبار و تصاویری در مورد حشرات و علم حشره شناسی ارائه می گردد. علاقمندان مي توانند مطالب خود را ارسال كنند تا با نام خودشان در وبلاگ قرار داده شود.