محققان دانشگاه کوئين مري دريافته اند عملکرد مغز کوچک زنبورها از انبوه پردازشگرهاي ابررايانه ها بسيار سريع تر بوده و مي تواند مسئله اي را که حل آن براي يک ابررايانه چند روز طول مي کشد، به سرعت حل کند.
    انسان اکنون بخوبي مي داند که زنبورها در تشخيص صورت بسيار مهارت دارند و محققان نيز تاکنون نشان داده اند مي توان از اين حشرات سودمند و در معرض انقراض، براي کنترل کيفيت هوا استفاده کرد اما به تازگي انگيزه شگفت انگيز ديگري براي حفظ اين حشرات به وجود آمده است زيرا دانشمندان دريافته اند اين حشرات از رايانه ها هوشمندترند.
    زنبورهاي عسل مي توانند مسئله «فروشنده دوره گرد» که حل آن ابررايانه ها را براي چند روز به خود مشغول مي کند به سرعت حل کنند، زيرا زنبورها آموخته اند که کوتاه ترين مسير ممکن در ميان گل ها را طي کنند حتي اگر گل ها هر بار در ترتيب کاملاً متفاوتي قرار بگيرند.
    مسئله فروشنده دوره گرد يکي از مسائل کلاسيک در علوم رايانه اي بوده و شامل يافتن کوتاه ترين مسير ممکن ميان شهرهاست بطوري که فرد بايد از هر شهر تنها يکبار ديدن کند و به گفته محققان دانشگاه کوئين مري زنبورها اولين حيواناتي هستند که موفق به حل اين مسئله شده اند.
    زنبورها براي پرواز کردن به انرژي زيادي نياز دارند و از اين رو کاربردي ترين راه را براي رسيدن به گل مورد نظر خود در ميان شبکه اي از صدها شاخه گل انتخاب مي کنند. اين حشرات مسير خود را با استفاده از زاويه نور خورشيد انتخاب مي کنند که در يافتن مسير کندو نيز به آنها کمک مي کند. براي انجام اين کار مغز کوچک آنها بايد از حافظه بشدت قدرتمندي برخوردار باشد.
    براي آزمودن توانايي حل مسئله در زنبورها، محققان اين حشرات را در معرض گل هاي مصنوعي که تحت کنترل رايانه ها بودند، قرار دادند. هدف اصلي اين بود که تعيين شود آيا زنبورها گل ها را به صورتي بي قانون و اتفاقي کشف مي کنند يا ابتدا کوتاه ترين مسيرها را در ميان گل ها انتخاب کرده و سپس از آنها براي رسيدن به گل ها استفاده مي کنند.
    نتايج نشان داد زنبورها موقعيت دقيق گل ها را کشف کرده و به سرعت کوتاه ترين مسير را در ميان آنها يافتند. اين پديده به هيچ وجه قابليت ناچيزي نيست، بويژه با در نظر گرفتن اين که مغز زنبورها به بزرگي يک ميکرونقطه است. ظاهراً زماني که صحبت بر سر هوشمندي باشد، ابعاد مغز اهميت خود را از دست مي دهد. در اوايل سال جاري محققان توانايي شناسايي صورت افراد را در زنبورها به اثبات رسانده بودند و اکنون با توجه به کشف جديد، به نظر مي رسد زنبورها از جمله جانداران بسيار پيچيده اي هستند که بخوبي از پس حل مسائل دشوار برمي آيند و دستيابي به درک درست تر از مغز آنها مي تواند درک انسان را از مسائل شبکه اي از قبيل جريان ترافيک، زنجيره هاي تامين نيازهاي انساني يا جمعيت شناسي بهبود بخشد.
روزنامه ايران، شماره 4637 به تاريخ 6/8/89، صفحه 5 (دانش)